خاصّ به خود را مدّ نظر داشته باشد ، و اهمال در اين مسأله موجب نقصان و خلأ ناشى از علّيت در فعليّت و مقدّمهء موصلهء به كمال مطلوب خواهد بود . و لذا بزرگان از عرفاى الهى و اولياء حقّ فرموده‌اند : بدون رعايت دقيق جميع موازين شرع و اتيان تكاليف وارده بنحو اتمّ ، وصول به مرتبهء عرفان و ادراك حقيقت توحيد محال خواهد بود ؛ و اين مطلب كاملًا با شواهد و قرائن تاريخى منطبق مىباشد . و لذا مىبينيم بسيارى از فرقه‌هاى منحرف اسلامى ، چه در اهل سنّت و عامّه و چه در شيعه با اختلاف در مراتب اعتقادى ، در وسوسهء شيطان گرفتار آمده ، و با ادّعاى راهيابى به حقيقت و باطن دست از رعايت عمل به موازين و احكام شرع شسته‌اند و خود را بىنياز از انجام تكاليف پنداشته ، آن را براى افراد مبتدى و ناآگاه به امور باطنى لازم مىدانند ، مانند اسماعيليّه و غيره از طوائف مختلف صوفيّه و منتحلين به معرفت حقّ ؛ درحاليكه تمام اين مطالب جز فرار از تكليف و بىبند و بارى و لا ابالىگرى چيز ديگرى نيست . توجّه به عالم معنا و التفات به باطن و حقيقت عالم خلق كه امروزه اذهان جمعى كثير از مردم دنيا را به خود معطوف داشته است ، با آنچه كه ساير فرق ضالّه براى سرپوشى بر هوسرانيها و عيّاشيها و ضلالتهاى خود در صدد اثبات آن مىباشند تفاوت كلّى و جوهرى دارد . ريشهء مصيبتهاى عصر تكنولوژى و توحّش حيوانى و مسخ روح و نفس انسانى دنياى امروز با تجربه طولانى مادّه‌گرائى و كثرت‌گرائى به ادراك